Składka powszechnie nazywa po prostu „ZUS-em” jest w gruncie rzeczy zbiorem kilku różnych opłat, które w różnym stopniu mogą dotyczyć przedsiębiorcę.

 

Oto, co składa się na ZUS:
- ubezpieczenie emerytalno–rentowe, które jest obowiązkowe
- ubezpieczenie chorobowe, które dla przedsiębiorcy jest dobrowolne - daje prawo do zasiłku w razie choroby
- ubezpieczenie zdrowotne – obowiązkowe, dające prawo do korzystania z bezpłatnej opieki zdrowotnej.
- Fundusz Pracy – stanowiący budżet dla Urzędu Pracy na zasiłki, szkolenia, itp.
- Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – opłacany jedynie za pracowników, przedsiębiorca nie płaci go za siebie.

 

To, co interesuje wszystkich,

czyli płacenie mniejszego ZUS-u. Pełna stawka ZUS aktualnie wynosi około 1040 zł (składka wyłącznie dla przedsiębiorcy). Istnieje jednak możliwość płacenie stawki preferencyjnej, która wynosi około 450 zł. Dostępna jest ona przez pierwsze dwa lata prowadzenia działalności, jeśli spełnione zostały warunki:

- przez ostatnie 60 miesięcy (5 lat) przedsiębiorca nie prowadził żadnej działalności gospodarczej (również jako wspólnik w spółce).
- w ramach działalności nie będzie wykonywał świadczeń na rzecz swojego byłego pracodawcy, czyli niedopuszczalna jest sytuacja, w której pracodawca mówi pracownikowi: Twój ZUS to dla mnie straszny koszt, załóż firmę, aby otrzymać preferencyjny ZUS, ja Ci do niego dołożę, bo tak będzie mi taniej, a rozliczać zaczniemy się na fakturę... – nie taki cel ma ta ulga, więc takie działanie jest nielegalne.

Mniejszy ZUS płaci również przedsiębiorca, który oprócz prowadzonej działalności, jest również zatrudniony w innej firmie i zarabia w niej co najmniej minimalną pensję krajową. Wówczas musi on opłacić jedynie ubezpieczenie zdrowotne w kwocie około 270 zł miesięcznie.

 

Płacenie składek

Obowiązują dwa terminy. Pierwszy z nich przypada na 10. dzień miesiąca następującego po miesiącu rozliczanym (czyli np. w lutym płaci się za styczeń) i dotyczy przedsiębiorców nie zatrudniających żadnych pracowników. Jeśli zatrudnia się pracownikó (na umowę o pracę), to mamy na to czas do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczanym. Niepłacenie ZUS-u w terminie wiąże się z koniecznością wpłacenia karnych odsetek oraz przerywa tzw. nieprzerwany okres ubezpieczenia, który ma zastosowanie przy wypłacaniu zasiłku chorobowego w razie pójścia na zwolnienie – jeśli raz się spóźnimy, to prawo do zasiłku znika nam na najbliższe 6 miesięcy!

 

Pierwsza składka

Pierwszy raz płacimy składkę ZUS w następnym miesiącu od daty założenia firmy - jest to składka za miesiąc, w którym założyliśmy firmę. Przykładowo: jeśli działalność rozpoczyna się z dniem 1 stycznia, to za styczeń opłacamy składkę do 10 lutego (lub do 15 lutego, jeśli od razu zatrudniliśmy pracowników). Uwaga! Jeśli działalność rozpoczęliśmy w trakcie miesiąca, np. 12 stycznia, to w lutym możemy opłacić niepełną składkę za styczeń. Jednak trudno to wyliczyć samemu, bo niektóre elementy składowe (patrz wyżej: "co składa się na ZUS") opłaca się za dni prowadzenia działalności, a inne zawsze za cały miesiąc. Dlatego najlepiej przy rejestracji poprosić pracownika ZUS-u o obliczenie wysokości pierwszej składki. Jeśli tego nie zrobimy, to możemy oprzeć się o wyliczenia portali tzw. księgowości internetowej, które w większości potrafią obliczyć wysokość pierwszej składki (o ile poprawnie poda im się właściwe dane).

 

ZUS DRA

Opłacanie ubezpieczenia ZUS wiąże się z koniecznością wypełnienia druku o nazwie DRA. Zasada jest jednak taka, że jego niezłożenie oznacza dla ZUS-u konieczność „sklonowania” deklaracji z poprzedniego miesiąca. Zatem nie zawsze trzeba ten druczek składać. Należy to zrobić oczywiście przy okazji wpłacania swojej pierwszej składki. Następnie zaś trzeba to czynić jedynie wówczas, gdy coś zmienia się we wpisywanych danych – np. kończy nam się przywilej płacenia preferencyjnych stawek. W praktyce, jeśli DRA z obecnego miesiąca wygląda identycznie, jak z zeszłego, to nie trzeba go wysyłać, ani zanosić.

W tym miejscu przypominam o konieczności tworzenia kopii wszystkich dokumentów składanych do ZUS-u oraz Urzędu Skarbowego. Jeśli zanosi się je osobiście do urzędu, to należy poprosić o pieczątkę z datą, jeśli wysyła się pocztą, to zawsze przesyłką poleconą, a dowód nadania załącza się do kopii dokumentu.

 

Pomniejszanie podatku dochodowego

Na koniec w miarę pozytywna informacja dla tych, których przerażają powyższe kwoty: składki ZUS zmniejszają podatek dochodowy przedsiębiorcy. W praktyce pomniejsza się go o niemal całą kwotę składki zdrowotnej oraz o 18% pozostałych składek. W ten sposób, przy pełnym wymiarze składki, ZUS kosztuje nas około 670 zł (bo zmniejsza on podatek dochodowy o ok. 370 zł), a przy stawce preferencyjnej zaledwie 170 zł (zmniejsza podatek dochodowy o ok. 280 zł)!